Mit plattdeutschen Hörgeschichten möchten der Bundesraat för Nedderdüütsch / das Niederdeutschsekretariat (BfN/NdS), das Länderzentrum für Niederdeutsch (LzN) und das Institut für niederdeutsche Sprache (INS) Kinder spielerisch an die plattdeutsche Sprache heranführen.
In dem gemeinsamen Projekt ist eine große Bandbreite an plattdeutschen Audioinhalten für Kinder ab 3 Jahren entstanden: Das INS hat verschiedene literarische Texte kindgerecht aufbereitet (zu den Hörgeschichten). Die plattdeutschen Einschlafmeditationen vom LzN nehmen die Kleinen mit auf eine Reise nach Island (zu den Meditationen). BfN/NdS haben haben zweisprachige Hörspiele für Kinder produziert, eins davon in Kooperation mit dem Kinderclub des Ohnsorg-Theaters (siehe unten).
Die niedrigschwelligen Audioangebote ermöglichen einen ersten Kontakt mit der plattdeutschen Sprache. Sie eignen sich ebenso für Kinder, die mit Plattdeutsch als Erstsprache aufwachsen, oder bereits Vorkenntnisse durch Großeltern, Kindergarten oder Schule haben. Über die Hörgeschichten können die Kinder in die Sprache eintauchen. Passende Geräusche, Klänge und Musik erleichtern das Verständnis der Inhalte. Neben dem Einsatz innerhalb der Familie lassen sich die Audioinhalte auch in Kindertagesstätten und Schulen integrieren.
Die Audioinhalte können kostenlos heruntergeladen und auf unterschiedlichen Endgeräten abgespielt werden. Insbesondere eignen sich hierfür die neuen Datenträgerformate, die sich in den letzten Jahren entwickelt haben, beispielsweise Tonie-Boxen oder Hörbert. So wird das spielerische Eintauchen in die Sprache unterstützt.

Das Hörspiel ist in Kooperation mit dem Kinderclub des Ohnsorg-Theaters entstanden. Die Theaterpädagogin, Regisseurin und stellvertretende Leiterin des Ohnsorg Studios Julia Bardosch hat im Rahmen eines Partizipationsprojektes gemeinsam mit den Kindern ein zweisprachiges Bühnenstück entwickelt. Auf dieser Grundlage hat Julia Bardosch nun das Hörspiel Jule un Romy ut de Königstraat geschrieben, bei dem die Kinder alle Rollen selbst sprechen.

Anke Ortlieb hat mit Sünndachskinner eine zweisprachige Geschichte geschrieben, in der die Kinder die Plattdeutsch sprechenden Schafe Rosa, Moppel und Fuch kennenlernen. Die Autorin und Illustratorin schreibt Mecklenburger Platt. Die Hörgeschichte eignet sich auch für kleinere Kinder und ist auch ohne plattdeutsche Sprachkenntnisse gut zu verstehen.
Wer die kleinen Schafe weiter begleiten möchte, findet auf der Homepage von Anke Ortlieb die Mäh! Maa! Möh! Bilderbücher.

Manfred Schlüter erzählt die Geschichte von der Zauberin Hokus und dem Zauberer Pokus - un Hokus snackt Platt. Die beiden haben alle Hände voll zu tun. Düssen Töverspröök bruukt de beiden vundaag en poor Mal:
„Fidibus und Zapperlott,
Krümel, Kreih un Wulkenpott!
Dat wat ween is, dat is ween,
und was sein soll, soll geschehn!“

Die Zweisprachigkeit eignet sich wunderbar für diese Geschichte voll von Zauberei un Töveree. Der Autor und Illustrator aus Schleswig-Holstein lebt im Norden Dithmarschens. Mehr über seine Bücher und Werke finden sich auf seiner Homepage.

Sprecherin Sünndachskinner: Arja Sharma
Sprecher Die Geschichte von Hokus und Pokus und von der Insel im Meer: Erkki Hopf
Sprecherinnen und Sprecher Jule un Romy ut de Königstraat: Elif Sila Balakci, Dylan Basters, Maximilian Gruner, Emelie Nix, Johanna Thun, Klara Thun, Nele Trojak und Efraín Cano Vidal vom Kinderclub des Ohnsorg-Theaters
Aufnahmeleitung & Sounddesign: Jan Beyer

Wir danken der Beauftragten der Bundesregierung für Kultur und Medien für die Förderung des Projektes.

Siet teihn Johr maakt De Schkandolmokers nu al plattdüütschen Punk-Rock. Anfungen hett dat mit den Bandwettstriet Plattsounds. Jens Cramer, de Sänger vun de Punk-Band ut't Ammerland in Neddersassen vertellt, woans ‘n bittje Hip-Hop, ‘n bittje Punk-Rock oder ‘n bittje Metal Plattdüütsch attraktiver för junge Lüüd maken kann.

De Film ‘n bittje Punk-Rock steiht in en Reeg mit en lütt Paket Plattdüütsch mit Yared Dibaba un en ne’et Heimatleed mit de Deichgranaten. De Videos geevt en Inblick in dat plattdüütsche Kulturleven. Se wiest, woans dat Mitnenanner vun Spraken in uns Sellschop unsehn un wat för en besünner Rull Plattdüütsch spelen kann.
De Bundesraat för Nedderdüütsch un dat Nedderdüütschsekretariat bedankt sik bi de Beopdragde vun de Bunnsregeren för Kultur un Medien, de Stütt geven hett för dat Projekt. Ümsett hett de Films de Videoprodukschoonsfirma MOCANOX ut Kiel.

Hest du nich Lust, ok mal ‘n plattdüütschet Leed to maken?

Snackst du vun Huus ut Platt?
Ja, dat heff ik as Kind al daan, ik heff domals bi’n plattdüütschen Leeswettbewerb mitmaaakt un mien Omas un Opas hebben beid‘ jümmers mit mi Plattdüütsch snackt. Un so heff ik dat mitkregen as lüttjen Keerl. Un ik heff ok plattdüütsch Theater speelt. Bi uns up’t Land snacken noch vele Lüüd Plattdüütsch, un ok de Ollen vör allem.

Woso maakt ji plattdüütsche Musik?
Dorto bün ik kamen, as de Börgermeister von de Gemeen Apen mi ‘n Breef toschickt hett, un dor hett he seggt: "Minsch, Jens, du maakst ja Punkrock, un dor gifft dat düssen Band-Wettstriet: Plattsounds. Hest du nich Lust, ok mal ‘n plattdüütschet Leed to maken?" Dor heff ik en Text schreven: Punk op Platt, un heff denn to de Jungs seggt: "Minsch, laat uns dat doch man versöken", un dor hebbt se seggt: "Minsch, dat is ja en lustige Idee, dat versöökt wi eenfach mal." Un dat hett so goot funktioneert, dat wi seggt hebben, denn maakt wi eenfach noch ‘n poor mehr Leders un hebbt bi den Wettstriet ok mitmaakt un den 2. Platz maakt, un dat hett uns so Spaaß maakt, dat wi seggt hebben: "Dat maakt wi wieter!"

Passt Punkrock un Platt överhaupt tohoop?
Dat höört man ja, dat dat goot tosamen passt. Wi hebben uns ok vörher Gedanken maakt dorto, aver de plattdüütsche Spraak is ja ok so’n bittje – wo schall ik dat seggen – ‘n bittje butt. Un dat passt ganz goot to düsse Musik, de is ja ok mitünner ‘n bittje härter un Plattdüütsch is eenfach so’n moie Spraak, dor kann man Moorslock seggen, un dat klingt nich so stur as up Hoochdüütsch.

Woans kümmt jo Musik bi de Lüüd an?
In de Anfangstiet harrn wi dat ‘n bittje sturer, de Lüüd, de Punk-Rock goot finnen, de finnen Plattdüütsch nich so goot. Un de Lüüd, de Plattdüütsch goot finnen, de finnen Punk-Rock nich so goot. Un na so fief Johr hett sik dat denn so inpegelt, dat dor nu de Snittmenge is, dor sitt nich ganz so vele Lüüd, man de sünd treu un de höört de Musik ok geern.

Wenn een an plattdüütsche Musik denken deit, denn kümmt een nich foorts op Punk-Rock. Wat is för jo de Ünnerscheed twüschen de ne’e plattdüütsche Musik un de traditionelle?
De Ünnerscheed twüschen ne‘e plattdüütsche Musik un traditionelle plattdüütsche Musik – ik will dor nu nich irgendwat slecht maken, aver de klassische plattdüütsche Musik, dat is eher so Shantys oder ok mal Singer-Songwriter-Saken – dat ik moi, mag ik ok geern hören. Aver ik finn dat ok bannig intressant, wenn denn nu ‘n bittje Hip-Hop dorbi kümmt oder bi us ‘n bittje Punk-Rock oder ‘n bittje Metal. Dat man düsse Spraak in en ne‘et Gewand höört un villicht ok attraktiver maakt för Lüüd, de normalerwies mit de Spraak nix an’n Hoot hebben.

Bringt Musik-Wettstriets wat för junge Bands?
De plattdüütsche Bandwettbewerb Plattsounds, de bringt heel goot wat för de Bands un de plattdüütsche Spraak. Dat hett man ja ok an us sehn, man ok bi anneren, bi Bloom un Matin to’n Bispeel, de plattdüütschen Hip-Hop maakt, manche Lüüd, de kaamt denn so up denn Geschmack, so as wi, un de maakt dat denn ok wieter. Un sülvst, wenn de Lüüd denn blots een plattdüütsch Leed maakt, is dat ok eenfach so, dat de sik mal mit de Spraak utenanner sett hebben. Un vun dorher is de plattdüütsche Plattsounds-Wettbewerb en heel wichtige Saak för de plattdüütsche Spraak un de schall man ok blots wieter gahn.

"Ik bün Yared Dibaba, ik kaam ut Hamborg. Ik bün in Oromia op de Welt kamen, dat liggt in Äthiopien, in Oostafrika. Un nu bün ik en Noorddüütschen." So stellt Yared Dibaba sik sülvt vör. He is as Jung mit sien Familie na Düütschland kamen un in't Ollenborger Land groot worrn. De plattdüütsche Spraak hett en heel besünner Rull för em speelt, üm hier en ne'e Heimat to finnen. Hüüt is he een vun de bekanntesten "plattdüütschen Gesichter" in de Medienwelt.

Woso wi de Minschen Moot maken schüllt Platt to snacken un villicht ok Fehler to maken, dat verkloort Yared Dibaba in uns Film en lütt Paket Plattdüütsch. In den Film en ne’et Heimatleed sett sik de Deichgranaten mit dat Thema Heimat un Spraak uteneen. Un de Schkandolmokers weet, woans 'n bietje Punkrock dorbi Plattdüütsch för junge Lüüd attraktiver maken kann.
De Bundesraat för Nedderdüütsch un dat Nedderdüütschsekretariat bedankt sik bi de Beopdragde vun de Bunnsregeren för Kultur un Medien, de Stütt geven hett för dat Projekt. Ümsett hett de Films de Videoprodukschoonsfirma MOCANOX ut Kiel.

Dat is en groten Schatz, wat wi hier in Noorddüütschland hebbt, dat hebbt vele anner Regionen nich.

Mit wat för Spraken büst du in Äthiopien opwussen?
Ik bün as lütten Keerl mit veer Spraken opwussen: Afaan Oromoo is mien Moderspraak, dat snackt de Hälfte vun de Bevölkerung in Äthiopien, dat sünd bummelig 50 Millionen Lüüd. Denn heff ik as lütten Keerl Amharisch lehrt, dat is de Amtsspraak in Äthiopien, Düütsch heff ik lehrt un Engelsch. Aver mien eerste Spraak is mien Moderspraak Afaan Oromoo.

Nehm uns mal mit na dien eersten Johren in Düütschland: Woans büst du mit Platt in Kontakt kamen?
Ik heff Plattdüütsch egentlich mitkregen in mien Dörp, in Falkenburg in’n Landkreis Ollenborg in Neddersassen. Dor weern wi in’n plattdüütschen Kinnerchor, ik heff bi’n plattdüütschen Leeswettbewerb mitmaakt un bi de Plattdüütsch AG. Plattdüütsch weer en Deel vun dat Leven un ik wull ok en Deel vun’t Leven ween. Ik heff gor nich seggt, ik lehr nu Plattdüütsch, oder ik will dat nu mitmaken. Ik heff jümmers markt, en poor Wöör Plattdüütsch mit de Lüüd to snacken, dat weer glieks en Slötel to dat Hart vun de Minschen. As Kind is dat ja ok nich so swoor en Spraak to lehren, dor lehrst du dat fix. Ik glööv, dat hett een Johr duert, denn hebbt wi Plattdüütsch snackt un bi’t Spelen mit anner Kinner büst du ja ok nich bang, Fehlers to maken; du sabbelst eenfach los un denn hest du dat egentlich fix op de Reeg.

Wat is Heimat för di?
Plattdüütsch is för mi Heimat. Un ik heff ja mien Heimat verlaten, Oromia. In mien Heimat weer dat verbaden mien Moderspraak to snacken, in de School weer dat verbaden, op de Straten weer dat verbaden, un Lüüd sünd in’t Kaschott kamen, wiel se in de Öffentlichkeit uns Moderspraak snackt hebbt. Un ik weet, wat Spraak bedüüd. För mi is Spraak mien Identität, un dat sünd mien Wutteln, un ik frei mi heel dull, wenn ik en Oromo irgendwo dreep un mit em op mien Moderspraak snack. Dor hebbt wi en Verbinnen. Un so is dat ok mit de plattdüütschen Spraak. Un ik heff fix in de plattdüütsche Spraak ok mien Heimat funnen.
Un dorüm kämpf ik dorför, dat de Minschen düsse Spraak pleegt. Dat is ja nich blots en Spraak, dor achter is ja en Geföhl, dor sünd de Wutteln, dat is en Traditschoon, dat is en Geschicht un dat mööt wi plegen, dat verbinnt de Minschen ok. Dat is en groten Schatz, wat wi hier in Noorddüütschland hebbt, dat hebbt vele anner Regionen nich, de hebbt villicht Dialekte, aver keen egen Spraak. Un dorüm finn ik dat heel wichtig. Un för mi is dat Identität. Ik heff dat Geföhl, ik bün eerst Noorddüütschen un denn bün ik Düütschen.
Ik wünsch mi, dat Minschen, de hierher kaamt, na Noorddüütschland, de en internatschonale Geschicht hebbt, dat se ok seggen köönt, dat is mien Heimat, dat se sik för Norddüütschland engageert oder för ehr Heimat un sik dor inbringt. Un för mi is dat mien Bidrag, dat is mien Botschaft ok an de Minschen: Maak Noorddüütschland to dien Heimat.

Wat för en Rull hett Platt dorbi speelt, dat Noorddüütschland to dien twete Heimat worrn is?
Wenn du Platt snackst, denn bekennst du di to dien Heimat, du weetst, wo du herkümmst – un ik heff jümmers dat Geföhl, de Minschen hebbt en anner Oort vun apen ween, wenn se Plattdüütsch snackt. Ik verbinn mit de noorddüütsche Mentalität ok jümmers de plattdüütsche Spraak. Düsse Spraak in Noorddüütschland – ik kann dat gor nich in Wöör faten, dat is eenfach en Stück Heimat.

Glöövst du, dat Platt grundsätzlich dorto bidregen kann, anner Lüüd to integreren?
Ik finn jeedeen, de nee in Noorddüütschland is, schall en lütt Paket Plattdüütsch kriegen, as Begrötenspaket. "Kiek mal, dat is Plattdüütsch!" Wenn du düsse Wöör kannst, denn hest du ok glieks Kontakt to de Minschen hier. Alleen wenn een nee hier is un „Moin“ seggt, denn is dat ja en Bekenntnis, sotoseggen, ne? Un ik glööv ok, wenn de Minschen en poor Wöör Plattdüütsch snacken köönt, dat se ok dat Geföhl hebbt, se sünd hier tohuus un se sünd en Deel vun dat Leven hier. Un en Spraak is heel wichtig, üm in en ne’e Sellschop antokamen, üm kommunizeren to könen. Vele sünd ja bang dorför Fehler to maken, wenn se en ne‘e Spraak lehrt, aver wenn wi dat de Minschen licht makt, düsse Spraak to lehren, glööv ik, dat is wunnderbor, hier ok goot antokamen. Un denn sünd se villicht ok nich bang dorför.

Wat mutt de Politik doon? Un wat mööt wi as Sellschop doon?
Ik seh de Politik ok in de Plicht! Ik finn, wi schüllt uns ok in de Sellschoop, in de Politik, in de Institutschonen un ok in de Medien – veel mehr för de plattdüütsche Spraak insetten. Ik finn, dat is en Schann, dat wi uns in de Sellschop nich för de plattdüütsche Spraak insett. Wenn du in’t Utland büst, in Amerika, un fraagt, wo stellst du di een Düütschen vör, denn hebbt se glieks dat Bild vun de Bayern in’n Kopp, mit Ledderbüx un Gamsboort. Aver de hebbt keen Noorddüütschen in’n Kopp. Un worüm? Wiel de Bayern ehr Traditschoon, ehr ganze Mentalität leevt. Wi in Noorddüütschland fiert dat Oktoberfest, aver wi bekennt uns nich to uns Wutteln hier in Noorddüütschland. Ik finn, dat mööt wi maken un dat mutt de Politik ok ünnerstütten, de schall mehr Geld in de Hand nehmen un Akschonen ünnerstütten, so wat as plattdüütschen Maand oder plattdüütsche Veranstaltens. Wi mööt uns veel mehr för de Spraak insetten. Spraak is Identität un dat is nich blots Snacken, dat is Kultur. Un Kultur heet, sik utdrücken un Plattdüütsch is so ünnerscheedlich. Dat is so divers un veelfaltig. Wenn du di ankiekst, de Minschen, de in Oostfreesland leevt, de in Mecklenburg-Vörpommern leevt, in Sleswig-Holsteen oder in’n Harz, överall gifft dat Plattschnackers. Un de plattdüütsche Spraak hett so ünnerscheedliche Dialekte, un dat schüllt wi leven, wi schüllt dat sehn! Plattdüütsch is nich blots en Spraak vun de olen Lüüd. Aver Plattdüütsch is ok en junge Spraak un dat gifft ok veel junge Lüüd, de dat möögt un de schüllt wi ünnerstütten, mehr Platt to snacken.

Un wat mööt de Plattsnackers doon, dat dat beter lopen deit?
De Plattdüütschen hebbt ok en Plicht. Dat gifft ja vele, de sünd Klookschieters. De seggt jümmers: „Ne, dat is nich dat richtige Plattdüütsch.“ Wenn een versöcht Platt to snacken, denn schüllt wi de Lüüd ünnerstütten, un seggen: „Wunnerbor, maak wieder so un snack noch en poor Wöör mehr!“ Aver wi sünd so ‘n beten as de Plattdüütsch-Polizei ünnerwegens. Wi schüllt de Spraak apen maken för all de Minschen. Ik glööv ja, dat de mehrsten Minschen in Norddüütschland Plattdüütsch verstaht, aber bang daför sünd, Plattdüütsch to snacken. Un twüschen Verstahn un Snacken is egentlich blots so en lütt beten un dat beten, dat is Moot. Wi mööt modig ween un snacken. Lütte Kinner, de sünd ja ok nich bang dorför, Fehler to maken un wenn se bi’t Spelen sünd, denn sabbelt se eenfach los un so lehrt se en Spraak. Un so schall dat för Erwachsene ok ween. Wi schüllt de Minschen Moot maken, to snacken un villicht ok Fehler to maken, dat is ja schietegal, aver wenn se mehr snackt, denn lehrt se fixer un denn gifft dat ok mehr Minschen de Plattdüütsch snackt. Un denn ünnerstütt wi de Lüüd dordör.

Annie Heger un Insina Lüschen, twee Froens ut Oostfreesland, twee Künstlerinnen, twee Aktivistinnen. Wi kennt jüm tosamen as de Deichgranaten. Se sett sik mit Fragen uteneen as "Wat hebbt Spraak un Heimat mitenanner to doon?" un "Woans kann Spraak Minschen hölpen, en ne’e Heimat to finnen, de jümehr egen Heimat verloren hebbt?". Dat doot se ok, man nich blots, mit jümehr Musik. För de Deichgranaten is kloor: Wi bruukt en ne'et Heimatleed. JO!

Bi uns in Düütschland sünd heel veel Spraken tohuus, een dorvun is Plattdüütsch. Dat gifft en Mitenanner vun en Barg grote un lütte Spraken - en poor sünd al lang dor, anner Spraken kaamt dorto. Uns Sellschop wannelt sik un ok Spraak un ehr Rull, de se spelen deit, wannelt sik. De Bundesraat för Nedderdüütsch un dat Nedderdüütschsekretariat hebbt lütte Films rutbröcht, de ut ünnerscheedliche Perspektiven op düt Feld kieken doot.
De Films en ne’et Heimatleed mit de Deichgranaten, en lütt Paket Plattdüütsch mit Yared Dibaba un ‘n bittje Punk-Rock mit De Schkandolmokers geevt en Inblick in dat plattdüütsche Kulturleven. Se wiest, woans dat Mitnenanner vun Spraken in uns Sellschop unsehn un wat för en besünner Rull Plattdüütsch spelen kann.
De Bundesraat för Nedderdüütsch un dat Nedderdüütschsekretariat bedankt sik bi de Beopdragde vun de Bunnsregeren för Kultur un Medien, de Stütt geven hett för dat Projekt. Ümsett hett de Films de Videoprodukschoonsfirma MOCANOX ut Kiel.

Wenn wi anfangt düsse Spraak to bruken, in Leevde, in Striet, aver even ok in Wetenskupp, in anner kulturelle Belangen, denn hett düsse Spraak echt noch en Schangs.

Woso liggt jo dat Thema Heimat so an’t Hart?
Annie: Heimat is ja ‘n leep groten Begriff. Un wi seggen in’t oostfreeske Plattdüütsch ok gor nich unbedingt Heimat, wi seggen: Tohuus. Un us Tohuus is eenfach en Tohuus vull vun Leevde west, wo wi opwussen sünd, un dat is dat, wat uns ok in’t Hart sett worrn is. Heimat, Tohuus, liggt uns an’t Hart, wiel wi dor in’t Leevde groot worrn sünd.

Wat hebbt Heimat un Spraak mit’nanner to doon?
Annie: Dat is egal wo ik bün up de hele Welt, wenn ik vun irgendwo so ‘n bietje Plattdüütsch in mien Ohr krieg, denn warrt mien Hart futt leep warm, denn nix op de Welt lööst so en Heimatgeföhl in mi ut as de plattdüütsche Spraak. Dor bruukt dat blots twee oder dree Wöör, un ik sitt bi mi Familie an’t Kamin, an’t Kanaal in Oostfresland.

Woso bruukt wi en ne’et Heimatleed?
Annie: Wi sünd so wat vun previlegeert hier in Düütschland, in us Heimat. Wi, ok in Oostfreesland, wi leven in en Land vull vun Platz un Riekdom un de Heimatbegriff, de wannelt sik. Nich blots in de verleden Johren, de warrt sik immer wanneln. Un wiel dor so veel anner Minschen nu in us Heimat kamen, de wi so leev hebben, worüm delen wi nich us Riekdom? Un dorför bruukt man denn villicht bi all dat Wanneln vun düsen Heimatbegriff irgendwenn denn ok en ne‘et Heimatleed. Wat wi denn all tosamen singen könnt: Jo!

Wo kann en Spraak Heimat warrn för Minschen, de ehr Heimat verloren hebbt?
Annie: De Minschen, de to uns kamen, de hebbt en Bült to vertellen, de kamen mit ’n Rucksack vull van Geschichten hier in us Land un wenn wi verstahn wüllt, worüm de hier sünd oder wat de Lüüd villicht ok fehlen deit, hier bi us; wenn wi weten willn, wat wi all gemeinsam hebben, denn mutten wi irgendwie en Spraak finnen, wo wi us verstahn könen. Un so kann Spraak dat Vehikel wesen för Freden, för een Tohuus-Geföhl, för en Heimatgeföhl un överhaupt för een Tosamenleven in Freden.
Insina: Integration is ja villicht ok gor nich dat richtige Woort, sondern Kooperation. Wenn wi hier mit’nanner leven willen, denn mutten wi openanner daalgahn, wi bruken us ja tegensietig – dat is ja keen Deenstleistung, nich vun us Siet un nich vun de, de kamen. Wi mutten inklusiver, bunter un kooperativer warrn.

Woans kann Plattdüütsch inklusiv ween? 
Insina: Dat is up jeden Fall us Hopen, dat dat geiht. Ik glööv, dat kümmt op en Versöök an: Minschen rintohalen in dat, wat us so wichtig is. Un ik kann seggen, dat elke wichtige Wöör in mien Leven op Plattdüüsch seggt worrn sünd, allens wat an’t Hart geiht, wat emotschonaal is. Un wenn wi Lüüd en Heimat geven willen un de würklich hier willkamen heten willen, denn mutten wi de ja ok dat geven, wat us hier utmaakt. Un för mi is dat natürlich ok de Spraak. Villicht könen wi immer mehr dorhen kamen, dat wi nich dorvon utgahn, dat dat en Tegensatz is, regionale Identität to hebben un globale Identität to denken un to leven. Villicht bruken wi de regionale Identität, üm hier würklich mit apen Arms to seggen, ja, koomt man rin, wi hebben hier allens, wat wi geern mit jo delen wörrn.

Platt steiht för velen för Folklore, trüchkieken, bewohren – woso singt ji dat Leed jüst op Platt?
Annie: Wi willen de Lüüd, de heel genau so wat denken, van dor afhalen un mitnehmen in en ne'e Tiet. Dat is de een Saak un op de anner Siet dor gifft dat  ok Saken, de sallen so blieven as se sünd. Ik will, dat de plattdüütsch Spraak nich utstarven deit! Also mutt ik anfangen, över all de Themen, de mi un de uns Sellskupp wichtig sünd ok in düsse Spraak to proten, to snacken, to küren, to singen, to bölken, wat ok immer. Wenn ik uphöör, wenn dat wichtig warrt, up Plattdüütsch to proten, denn is de Spraak den Ünnergang weiht. Denn is se doot bleven. Denn köönt wi de verbuddeln un weg is se. Aber wenn wi anfangt, düsse Spraak to bruken, in Leevde, in Striet, man ok in Wetenskupp, in anner kulturelle Belangen, denn hett düsse Spraak echt noch en Schangs.

Wüllt ji de Lüüd mit dat Leed provozeren?
Annie: Provozeren is so ‘n hoochdüütschen Begriff, de so’n bietje över dat Tehl rutgahn deit. Dat, wat wi willen, dat is de Minschen överraschen. Wi willen wat wiesen, wat sie sich verwachten doon. Wenn wi dor ankamen in us gelen Regenjacken, in us Friesennerzen, denn verwacht man ja egentlich so ‘n Rumtata un Döntjes, hoch die Tassen un bumsfallera. Un denn kümmt dor aver n Sellskuppskritik eenfach un ik glööv düsse Överraschungseffekt, de is leep wichtig, dormit Minschen sik waak rüddelt föhlt.

Woans kaamt de Leder an? Wat seggt de Lüüd: Bruukt wi würklich en ne’et Heimatleed?
Insina: Dat Leed JO! kümmt teemlich goot an bi de Lüüd. Wi hebben dat ja released in’n Märzmaand 2021 vun’n Sofa ut, dat was noch midden in’n Lockdown, aver in Sömmer harrn wi ‘n Bült Konzerte un dat hett wiürklich för us Hart wat leep besünners west, de Lüüd dor sitten to sehn, de all „Jo!“, bölken, an de richtige Steed, weil de dat Leed all kennen deden, aso ja, löppt.

Sülvstbewusst Platt bruken, üm uns op en ne’en Padd to bringen: Kann dat Leed dorto bidregen, de Lüüd dorto to bringen? Jüm inladen Platt to snacken, sik dormit uteneen to setten?
Insina: Of de Leder würklich wat verännern köönt in’n Minsch, of dat Heimatleed nu würklich wat verännern kann, to’n Nadenken bringen kann, weet ik natürlich nich. Aver wi hopen dat. Un ik gööv, elke Leed kann in unnerscheedlich Minschen irgendwo wat anners anröhren oder irgendwat bewegen un dat langt ja villicht ok. Elke plattdüütsch Woort is ja en goot proot Woort, segg ik geern. Denn dat is en anner Togang, en emotionaleren Togang to en Thema. Un in us Fall is dat nu villicht ok dat Ümdüden vun de Heimat- oder de Tohuus-Begriff un villicht mutten wi sogor Plattdüütsch proten, um wirklich allens mitnehmen to könen.

Wiederkieken:

Dat hele Musikvideo to dat Leed JO! vun de Deichgranaten köönt ji hier ankieken: JO!

Die Regionalsprache Niederdeutsch ist seit 1999 über die Europäische Sprachencharta als bedrohter Teil des europäischen Kulturerbes geschützt. Dieses völkerrechtliche Abkommen ist für den Erhalt der Sprache auf der einen Seite sehr hilfreich, andererseits aber ein sehr abstraktes Instrument, das wenig mit der Lebensrealität der meisten Menschen gemein hat. Um hier eine Brücke schlagen zu können, haben wir - der Bundesraat för Nedderdüütsch und das Niederdeutschsekretariat - drei Erklärfilme erstellt, die die Europäische Sprachencharta und ihre Anwendung erläutern. Was ist die Sprachencharta überhaupt? Wie kann sie dazu beitragen, dass Plattdeutsch gefördert und geschützt wird? Welche Rechte lassen sich für Plattdeutschsprecher*innen aus der Sprachencharta ableiten?
Die animierten Erklärfilme sind jeweils in einer hochdeutschen und einer plattdeutschen Sprachversion verfügbar. Die Erstellung wurde gefördert mit Mitteln der Beauftragten der Bundesregierung für Kultur und Medien. Die Umsetzung erfolgte durch Frischer Film aus Hamburg.
Am 10.01.2021 sendete NDR 90,3 ein Interview mit Christiane Ehlers zu den Erklärvideos: Zum Beitrag "Sprakencharta.
Un nu: veel Pläseer bi't Ankieken!

Artikel 8 der Sprachencharta deckt einen esseziellen Bereich für den Erhalt der Regionalsprache ab: den Bildungsbereich. Der Aufbau verlässlicher Strukturen mit verbindlichen Niederdeutschangeboten in den Bildungssystemen ist der wichtigste Baustein für die Weitergabe der Sprache.

Die vielfältigen niederdeutschen Kulturangebote sind für viele Menschen ein Zugang zur Regionalsprache. In Artikel 12 der Sprachencharta haben sich die acht Niederdeutschländer dazu verpflichtet, eine aktive Rolle bei der Unterstützung niederdeutscher Kulturaktivitäten zu übernehmen.

Sprecher: Erkki Hopf