Wenn een noch ‘n beten wieder dör de Stadt gahn mag, denn kunn een ok noch na’n Ollen Markt hengahn, dor steiht de Petri-Kark un an’n besten geiht een denn an de olle Muer vun de Stadt längs: över den Wall un den Rosengoorn mit de ollen Linnen na dat Steendoor hen un denn wieder an de olle Muer, dör de histoorschen Straten un längs de smucken, ollen Hüser na de Nikolaikark hen. Dat is ‘n Kark ween, man hüüt is dat jüst noch ‘n Uurt för Musik orrer Films un so wat. Dor in dat Dack, dor sünd Balkons inbuut, un dor wahnen Minschen. De Straat vun achter de Nikolaikark tau de Petrikark hen is bannig smuck, man up de anner Siet vun de olle Muer vun de Stadt kunn een ok längslopen, dor is ‘n groten Platz, dor kunn een spelen un een süht ok wiet in de Fiern vun baven, wenn een denn wieder an de Muer längs geiht un kümmt ok up düssen Weg bi de Petri-Kark an.

In’n Norrn vun de Rostocker Binnenstadt liggt de Haven. Dor sünd hüüt blots noch lütte Scheep, veel Segelscheep un ‘n poor enkelte gröttere. Jüst tau de Hansesail in’n Austmaand sünd dor wedder bannig veel grotte Scheep tau seihn!

De Haven mööt een ok seihn hebben. Dor gifft dat naug wat tau eten för jeedeen Geldbüdel un een kunn dor längs an de Kaikant lopen un up de anner Siet henkieken – dor is dat gräun un dor sünd Bööm un wenn een so veel Tiet hett, denn kunn een mit de Fähr vun’n Kabutzenhoff na Gehlsdörp röver föhren un ‘n Runn an de Waterkant längsspazeren orrer mit dat Fohrrad föhren. Denn kunn een sik Rostock vun de anner Siet ankieken un is middemang in de Stadt blangen Bööm un Wischen un Water. Een kümmt denn ok wedder na de Stadt rin, wenn een wieder un wieder an de Waterkant längslopen deit!

Wat ok tau Rostock hüürt, man dat is ‘n beten wieder weg, dat is Warnemünn. De Oostsee un de Strand, de Sand, de Mool un de Füertoorn. Dor kümmt een kommodig mit de S-Bahn hen, de föhrt ok fakens un is fix dor. Vun’n Bahnhoff sünd dat jüst üm un bi 20 Minuten. Orrer een föhrt vun’n Haven ut, vun’n Schickmann, na Warnemünn mit ‘n Fähr. Man de is düer, dor betahlt een för ‘n half Stünn wat tüschen 10 un 20 Euro för een Persoon. Besünners an Warnemünn is de Teepott – ‘n Huus an’n Füertoorn, dat süht würklich bannig gediegen ut! Dor kunn een inköpen un wat Eten. Un up den Lüchtoorn kunn een na baven gahn un sik Warnemünn vun baven ankieken. Man dat maakt een beter vun dat Neptun ut. Dat is ‘n Hotel un de gröttste, wat in Warnemünn buut worrn is. Dor gifft dat baven in de 19. Etaasch ‘n Restaurant, dat maakt Klock een apen. Un dor kunn jeedeen rin un kunn bannig wiet kieken: över dat Water, de Strand, de Haven un na Rostock hen. Man dor bruukt een ok gaud Weder för! Süss kann een in Warnemünn bannig gaud flaneren un baden gahn.

Dat gifft een Kurpark un gaud eten kann een ok in de Moehlnstraat bi’n Markt un up de Siet, up de mihr Rauh is vun’n ollen Stroom. De anner Siet föhrt na’n Strand un de Mool hen, dor is bannig veel los, man dat is ok smuck dor.

Up de Brüch vun’n Bahnhoff kunn een ‘n Foto vun den Kutter maken un wokeen giern Fisch eten deit, de mööt up de Middelmool up den Fischmarkt gahn. Un wokeen jüst baden gahn mag, de föhrt villicht in’n Sommer nich direktemang na Warnemünn rin, de kunn ok al bi de Warft ut de Bahn stiegen un denn Bus na Dietrichshagen nehmen, denn föhrt een bit tau de Jöögdünnerkunft un geiht dor an’n Strand. Dor is nich so veel los as in Warnemünn sülvens. Dat is wieder buten. Vun dor kunn een ok noch dör denn Woold gahn un villicht na dat Kap Stolera hen, dat is de Eck, bit tau de een vun Warnemünn ut kieken kunn. Denn süht een vun dor ut Hilligen Damm un Käulungsborn in de neegste Bucht. Un dat gifft noch so veel, wat een noch daun kann in Rostock! An’n besten haalt een sik ‘n Ticket för denn apentlichen Personenneegverkihr. Mit dat Auto mööt een blots ‘n Platz säuken un betahlen, woneem een dat afstellen kunn! Un villicht blifft een ok nich blots een Dag dor orrer kümmt ‘n anner Mal wedder an de Stadt an de Waterkant. Dor gifft dat noch so veel tau seihn!

Schrieversche: Nadine Koop
Titelbild: Darkone, CC BY-SA 2.5, via Wikimedia Commons

De Mediathek vun Arte hett dat gau uplaadt un mit Ünnertitel un mit den originalen Ton kann een sik dat nu ankieken. Dat is bannig gediegen. Een süht glieks in de irsten Folg’ Selenskji blots mit ‘n Ünnerhoos un ‘n Ünnerhemd up’n Pott sitten in’n smuddelig Bad un mit’n Tieding in de Hänn’. He as ‘n Vadder wahnt wedder bi sien Öllern achterna he un sien Fru Olga sik trennt un scheden hebben. Mit dorbi wahnt ok sien Nicht’ un sien Süster – ‘n Kuddelmuddel ut verscheden Charakters un Minschen, as dat in de best’ Familien vörkomen deit!

Mit de Ogen vun Minschen ut de Midd’ vun Europa, dat doch leiwer na’n Westen henkieken deit, is dat nieg, na dat Lewen in’n Oosten tau kieken, wo een dor wahnt un leewt hett. De Straten ut Kiew in’n Vörspann’, dör de he dor up’n Fahrrad föhren deit tau’n wunnerbor’ Leed, sünd all noch heel un een mag nich glöwen, dat dor dat Lewen nu in’n Krieg so bannig anners is. Düsse Kontrast maakt dat besünners, wenn een sik de Reig’ nu ankieken deit! Dat is ok denn, wenn Selenskjis Rull ümmer denn, wenn dor ‘n Drunner un Dröwer is un de Lüüd sik kloppen un döreenanner schriegen un he luter schriet: „Putin is follen!“ – un allens is up eens bannig still. Dor süht een ok, wo al vör välen Johren dor öwer nadacht worrn is – un wo dat ok nich tau glöwen west is!

De Rull’ vun Selenskji hett dat nich licht as niger Präsident in de Ukraine, so is dat nich. He mööt sik mit de Oligarchie un mit de Macht vun dat leiwe Geld uteenanner setten, bruukt Lüüd, up de he sik verlaten kann, üm würklich wat tau ännern un öwer de Korruptschoon tau winnen. De  Premierpräsident, vun de he an’n Anfang noch Hölp kriegen deit, wiest sik later ok as een korrupten Kierl, de sik för de Interessen vun de Oligarchen insetten deit.

Oligarchie is ok wat, dat een in de Reig’ verstahn liehrn kunn! De Makers hebben sik dat so utklamüstert, dat se de dree ollen Mannslüüd nie nich ganz wiesen, ümmer jüst ‘n lütten Deel vun se: de Nääs, dat Uhr, een Hand orrer ok mal ‘n Deel vun’n Achterkopp – man een süht nie nich ehr Gesicht. Een hüürt se un wat se miteenanner beschnacken daun: wo se mit dat Lewen vun de Sellschaap speeln as mit de Korrn, de se in de Hänn’ hebben, se hebben ja dat Geld.

De Reig’ is naug politsch’, dat se een ‘n beten vun de Upgawen un dat Lewen vun Politikers vertellen deit un ok wedder nich jüst politsch, dat een sik dat ok ahn vääl Interess doran ankieken kunn. Dat geiht mihr dorüm, wo sik de Rull’ vun Selenskji en Weg padden deit, de Ukraine demokrat’sch tau regeern. Dat löppt nich infach so, un de Taukiekers, jüst ok Selenskji in sien Rull’, möten sik mit ankieken, wo dat ok mit den Populismus bi em löppt. Un wenn de enkelten Lüüd de sünd, de een al kennt un mit se befrünnt is, denn is dat nich mihr so demokrat’sch – man wo schall een anners up Oligarchie regageern? Wo kunn een denn de Oligarchie tau’n Demokratie dreihn, wenn all de anner in de Regeern noch korrupt bliewen?

‘n Uteenannersetten mit de Ambitschoon vun Putin hüüt, de Ukraine tau’n Deel vun Russland tau maken, is ok in „Dener vun’t Volk“ tau seihn. Man dat is nich Putin, de dat dor seggt, dat is ‘n Drapen mit Igor denn Grieselichen, de de Rull’ vun Selenskji öwertügen mag, dat de Ukraine un Russland tauhoop hüürt. Wat Selenskji dortau seggt: Ne! Dat is klor. De Argumentatschoon is grootaardig.

Wokeen de Reig’ noch nich seihn hett un ‘n beten wat tau lachen hebben orrer sik ‘n beten mihr mit de Ukraine uteenanner setten  mag, de kunn glieks dormit anfangen. Graad nu is dat en Weg, ‘n beten beter tau verstahn, wat in de Ukraine taugeiht.

________________

Wieldat dat ju nich jümmers över Platt ween mütt, wenn een op Platt schrifft, dreit wi dat Blad nu rüm. In uns egen Redakschoon schrievt junge Lüüd Artikels över anner Themen uutbenamen Platt. Wat dat för en Thema ween mag, daar gifft dat man knapp en Vöörschrivt. Daarso warrt wi in düsse Kategorie en Reeg Artikels hebben to sowat as Films, Wetenschoppen, Rezepten, Politiek, Musiek oder anners wat. Büst du jung un wullt sülvens maal en Artikel schrieven? Denn mell di geern bi uns.

Schrieversche: Nadine Koop
Titelbild: www.waz.de
https://bit.ly/3DWBYAB

As en veganen Hanseaten oder vegane Hanseaatsche weet een sachs, de Inkoop vöört een in’n Asia-Shop. Twaars vinnt een hier vele Varieteten vun Sojaprodukten as Tofu un Tempeh. Man de, de nu lüstloos “Meuh” an’t Jaulen sünd, dat se wat mit Tofu eten mööt, kann ik begööschen. Wi wüllt hier Aavt halen. (Jo, klingt noch nich beter. Aftöven…) Denn tyypsch för welke veganen Rezepten sünd Saken as Bananenblöden oder ook Jackfruit (Drakenvrucht). Dütmaal packt wi een Doos Drakenvrucht in Soltlaak in’n Inkoopskorv (waarschienlich steit’t daar op Engelsch op: “Jackfruit in brine”, oder Düütsch “Drachenfrucht in Salzlake”). Mit de zuckerte Variant warrt dat nix un dat Eten smeckt to sööt. Jackfruit warrt geern bruukt, wieldat se en sünnerliche, vaserige Struktuur hett. Begäng is in’n Momang de vegane Trend, “Pulled Pork” uut Jackfruit to maken. Man ook för en Reeg anner Saken, de en vaserige Struktuur hebben schöölt, kann een de good bruken. Geern kann een sik hier in’n Asia-Shop noch wieders ümkieken (dat gifft hier en Barg leckere Saken!), man op’n Weg na de Kass mööt wi noch Nori-Algen inpacken. De gifft dat as Blööd, man wi wüllt de as Vlocken oder lütt hackt hebben. Wieldat wi keen rejellen Visch bruukt, mütt de Smack vun de See ju jichtenswo in de Vrikadell kamen. Denn Visch is je en direkten Naver vun de Algen in’t Water un se neemt en liekerhaftigen Smack an. Villicht vinnt ji hier in’n Asia-Shop ook noch Kickerarvtenmeel, op Düütsch Kichererbse.  (Denn „Kicker-„/“Kicher-“ kümmt vun den latienschen Naam Cicer arietinum, nich vun’t „gnickern“.) Wenn nich, is ook nich leeg. För dat Binnen kann een ook Stärk vun tohuus nemen. Wat du nu anners noch bruukst, vinnst du hierünner in de Todatenliest.

1 Ansteed vun Kickerarvtenmeel geit ook Sojameel. Wenn du dat nich hest, nich vertagen: eenvacke Stärk geit jüstso.
Man vele Supermärkten hebbt middewiel ook Eierbehölp in’t Anbott.
2 Dat gifft hierför ook Liquid Smoke to kopen, daarvun langt en paar Drüppkens. Man ook rökerte Paprikapulver geit.
3 Wenn du vun de lesde Sushi-Session noch Nori-Blööd över hest, kannst du de ook fienhacken oder -stampen.

Un so geit dat:

De Doos mit de Drakenvrucht afgeten. Bi de Drakenvruchtstücken süüst du, dat daar so vaserige Delen an en Stump an sünd. Düssen Stump müttst du afsnieden, sodat de Vasern loos sünd. De Stumpen köönt denn weg. De runnen Karns kannst du mitkaken, man kannst jem ook ruutdoon. (De blievt so rund.) Denn giffst du de Brö in en Pann un deist daar de Drakenvruchtstücken rin. All dat kaakst du denn 15 Minuten lang. Bet denn is de Brö ook verdampt un de Drakenvrucht schull in lütte Vasern uutenannervullen ween. Du kannst und schasst ook geern jümmers mit en Sleev de Stücken lüttstampen un uutenannerdrücken. Wenn dat vardig is mütt dat kott afkölen.

Denn deist du dree Eetlepel Kickerarvtenmeel, oder ook jüstsoveel Stärk oder Sojameel, mit 6 Eetlepel tosamen. (Dat maakt en nich-newtoonsche Vlödigkeid, mit de sik good spelen lett. Villicht kriegt wi ju naast en Bidrag to düt sonöömte “Oobleck”.) Dat giffst du nu tosamen mit dat Rööksolt, Petersill, Zitronensapp, de Nori-Algen un een fienwörpelte Zibbel to de Drakenvrucht. Denn noch 5 Eetlepel Paneermeel daarto un dat allens to en goden Deeg vermengeleren, den du kneden kannst. Dat stellst du för 15 Minuten koold. Daar maakst du nu 3 Frikadellen vun un drückst jem orrentlich in Paneermeel in. Wenn du en dickere Panaad hebben wullt, kannst du nochmaal so en Stärkmix anrören, de Frikadellen daarin stippen un denn in Paneermeel wennen. Nu maakst du dat Ööl in en Pann hitt. Wenn Blasen opstiegt, wenn du daar en Sleev in höllst, denn is dat hitt noog. Daar deist du nu de Frikadellen in un braadst jem vun beide Sieden krosch an.

Nu mööt wi de Rundstücken beleggen. Op elke Rundstückhalv giffst du Remulaad op, nich giezen! Op de ünnere Halv deist du en Salaatblad, daar denn en Vischfrikadell op, denn de Tomaten- un Gorkenschieven daarop un to’t Enn de Zibbelringen. Toklappen, rinbieten un geneten! Munter…

_________________

Wieldat dat ju nich jümmers över Platt ween mütt, wenn een op Platt schrifft, dreit wi dat Blad nu rüm. In uns egen Redakschoon schrievt junge Lüüd Artikels över anner Themen uutbenamen Platt. Wat dat för en Thema ween mag, daar gifft dat man knapp en Vöörschrivt. Daarso warrt wi in düsse Kategorie en Reeg Artikels hebben to sowat as Films, Wetenschoppen, Rezepten, Politiek, Musiek oder anners wat. Büst du jung un wullt sülvens maal en Artikel schrieven? Denn mell di geern bi uns.

Schriever un Titelbild: Kevin Behrens